Zbigniew Treppa

Znaki światła

fotografia

styczeń / luty 2006

Symbolika światła przenika wszystkie prace Zbigniewa Treppy: zarówno
jego fotografie, jak i instalacje, które są w istocie spektaklami ukazującymi światło w działaniu. Szczególne znaczenie ma obraz światła rozcinającego ciemność, wlewającego się w nią w postaci niepowstrzymanego, silnego strumienia, jasnego promienia, świetlnego punktu lub szczeliny.

Symbolizujące sferę transcendentalną, ukazujące metaforycznie Bożą moc działającą w materialnym świecie — światło ma także ścisły związek
z fotografią, ufundowaną na fizycznym i chemicznym jego oddziaływaniu.
Toteż sama fotografia, a przede wszystkim negatyw, jako efekt „dotknięcia światła”, ma dla tego autora sens sakralny. Powstały na światłoczułej błonie obraz „nie-ludzką-ręką-wykonany” (acheiropoietos) staje się wprost znakiem sacrum, ma w nim swój bezpośredni udział.

Znak ocalający, 2004

Exit, 2004

Fotograficzne obrazy Zbigniewa Treppy, utworzone przez złożenie razem kilku negatywów, budują wewnętrzną przestrzeń, w której zachwiane zostaje poczucie realności. Mimo że ich działanie wizualne jest silne już od pierwszego spojrzenia, trzeba chwilę się im przypatrywać, odczytując zawarte w nich formy i ich wzajemne korespondencje przestrzenne, by odkryć sens obrazu. To wnikanie wzrokiem w głąb obrazu, tworzenie w trakcie percepcji wyobrażenia nowej, fikcyjnej przestrzeni, ma w sobie walor odsłaniania ukrytej rzeczywistości, docierania do zasłoniętej przed nami prawdy.

Symbol zasłony jako obiektu zagradzającego drogę światłu, który może je zatrzymać, ale który może być również pokonany przez światło przedzierające się przezeń na drugą stronę, jest drugim niezwykle ważnym elementem języka, jakim przemawiają te fotografie. Zasłoną jest ciało, obecne na niemal każdej fotografii Zbigniewa Treppy, pojawiające się przede wszystkim jako ciało dziecka. W zestawie „Zasłona/Ciało” światło przenika negatywowy obraz dziecięcego ciała, dematerializując jego fragmenty. Na kolejnych fotografiach tej serii dokonuje się dramatyczne przejście światła przez ciało, które samo staje się światłem. Ten metaforyczny proces przemiany oznacza tu oczywiście metafizyczną przemianę cielesnej formy człowieka w formę duchową.

Elżbieta Łubowicz

Pascha — przejście, 2004