Struktura „maskowania” i „fetyszyzacji” pożądania pełni ważną funkcję społeczną. Wśród codziennych powinności społeczno–towarzyskich pożądanie jest sublimowane i kompensowane w różne formy aktywnej i biernej konsumpcji towarów, usług, dóbr kulturalnych i wartości ideowych, poprzez posiadanie, seksualność etc., a wszystko to składa się na zbiorową strategię przetrwania.

A jeśli „ekonomia pożądania” to tylko okłamywanie samych siebie, fikcja naszej percepcji? Lustrzany efekt?

A jeśli pożądanie nie zostanie nigdy zaspokojone, przeciwnie — okaże się mechanizmem samonapędzającym? Lub może nigdy nie było czegoś takiego, jak pożądanie „autentyczne”, a tylko nasza nadmierna identyfikacja z systemem, z symbolicznym ładem sprawia, że nie jesteśmy zdolni do ucieczki?

Rodzaj samo–instrumentalizacji? My sami jedynie jako immanentne czynniki systemu, które tak naprawdę tworzą ów niekończący się obieg? A przedmiot sam w sobie jest pusty i tylko usiłuje tę pustkę przezwyciężyć? A my — nieustannie zajęci zdobywaniem nowych obiektów, nigdy nie osiągniemy tego jednego pożądanego?

Ale czy potrafimy oddzielić pożądanie, reprezentowane przez obiekt, od tego obiektu? Przywrócić „symbolicznemu” pożądaniu jego pierwotny „wyobrażony” wymiar? Uniknąć „performatywnego”? Spowodować krótkie spięcie w systemie?

Co się wtedy stanie?

Balansując na wysokim choć niepewnym piedestale z krzeseł, Manuela Mitterhuber łapczywie zajada kiszone ogórki recytując jednocześnie fragment tekstu autorstwa Petera Handke. Jednak jej słowa zagłusza hałaśliwa muzyka (1). Raz po raz schodzi z wyżyn by założyć na siebie kolejną warstwę ubrania i ustawić jeszcze więcej krzeseł na tej i tak już niestabilnej wieży. Powstrzymując się od zwymiotowania otwiera następny słój ogórków i próbuje przekrzyczeć muzykę. Wściekłe, psychodeliczne dźwięki gitary, zgrzyty i trzaski laptopa, uderzenia perkusji: Chaos, opresja i powtarzalność.

Tuż obok, będąca ewidentnym zaprzeczeniem tego wszystkiego — instalacja. Trzy sporych rozmiarów projekcje pokazują młodych Polaków mówiących do siebie — a właściwie do swojego odbicia w lustrze — wyznanie miłosne. „Kocham Cię” — mówi niepewnie delikatna dziewczyna. „Kocham cię, naprawdę cię kocham” uśmiecha się do siebie duży chłopak z brodą. Innej dziewczynie wyznanie więźnie w gardle i nie potrafi spojrzeć sobie w oczy: „Kocham Cię, naprawdę cię kocham”.

„Rodząc się nie rozróżniamy między sobą a światem, a gdyby stać się sobą — wchodzimy w język, alienujemy się” — mówi artystka nawiązując do Jacquesa Lacana, który ujmuje ową kwestię następująco: „Człowiek mówi (…) ale jest tak dlatego, że symbol uczynił go człowiekiem”. Nie trzeba być oczytanym w tej zbyt skomplikowanej psychoanalitycznej barokowej frazie by zrozumieć gesty artystki. Nadmierna, oszałamiająca konsumpcja jest próbą zaspokojenia naszego pożądania, próbą wypełnienia braku. Braku, do którego Manuela Mitterhuber nawiązuje oferując nam stos plakatów. Srebrne jak powierzchnia lustra z jednej strony, z drugiej noszą cytat z „Uczty” Platona, mówiący o stracie i pradawnym powodzie naszych wiecznych poszukiwań Innego.

Jesteśmy wychowani w kulturze gdzie pożądanie jest jednym z głównych pędów, gdzie pożądaniem się steruje a nawet je wytwarza. Ale czy możliwe jest zaspokojenie braku, który czujemy w sobie? Co proponuje w zamian Manuela Mitterhuber? Czy zdaje sobie sprawę, że nie jest możliwe życie bez pożądania, zresztą czy tego chcielibyśmy?

Na jednej ze ścian znajdujemy odtwarzacz CD, a w nim — uwięziony w niekończącej się pętli swej piosenki „Je t’aime” — Serge Gainsbour wyśpiewuje o pożądaniu i nieprzeniknionej pułapce kochania i bycia kochanym. Wygląda na to, że jedyne co możemy zrobić w tym chaosie konsumpcji, to nabrać świadomości — dostrzec, że to co robimy to jedynie kompensowanie sobie innego braku. Możemy spojrzeć sobie w oczy i powiedzieć „Kocham cię”. Odzyskać siebie dla siebie. Artystka wiesza małe lustra byśmy mogli spojrzeć sobie głęboko w oczy i powiedzieć proste słowa, które tak trudno przechodzą przez gardło. Proponuję spróbować. I nie po cichu — na głos. „Kocham Cię, naprawdę cię kocham.” I co teraz czujesz?

1974 — born in Linz, Austria

1994 — University „Mozarteum“ Salzburg, MS Dieter Kleinpeter, Painting

1999/2000 – Scholarship of the Provinz of Salzburg, Study at the University of Hongkong, Hong Kong; Study trip to Los Angeles

2001 — Academy of Fine Arts Vienna, MS Eva Schlegel, Art and Photography 2002 — Scholarship of the ÖAAD (Austrian Academic Exchange Service), Tokyo / Scholarship of the Asia–Europe Foundation, „Asia–Europe Workshop for Young Photographers“, Singapore / 1st Price. Film: riss 2002, Film festival, Salzburg / Art–Award of the Provinz of Salzburg

2003 — Study trip to Tokyo / >Artist in Residence<, Austrian Cultural Institute Warsaw, Scholarship of the City and the Provinz of Salzburg

2003

mutual fields, Galerie 5020, Salzburg

Gemeinsam/Einsam, Schloß Goldegg, Goldegg

A&M Department of Proper Behaviour, at the „Bienal de Valencia”, Valencia

Chimaera Tales, The Orbient, Tokyo / Von Anfang an…, Kunstverein Salzburg, Salzburg

2002

Boxenstop, MAK–Night, Museum fuer Angewandte Kunst, Vienna

Schmarotzer, Semperdepo, Atelierhaus der Akademie der Bildenden Künste, Vienna

Hauptabendprogramm, Galerie 5020, Salzburg

Klappe, screening, „Das Kino”, Salzburg

The 13th eyesaw Contemporary Multimedia Exhibition, Gallery L`Deco, Tokyo

Open, Semperdepo, Atelierhaus der Akademie der bildenden Künste, Vienna

Denkzettel, Salzburger Kunstverein, Salzburg

ZeroKoerper, Salzburg

non–fiction game, Kunstverein Salzburg, Salzburg

Punkt AT, Oberwelt, Stuttgart