XII Kaziuk Suwalski
czyli jarmark odpustowy w nowomiejskich realiach
niedziela, 6 marca 2011
Organizatorzy:
Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki
w Suwałkach
Parafia pw. św. Kazimierza Królewicza w Suwałkach
Kontakt:
Mirosław Nalaskowski
Helena Kozłowska
PROTOKÓŁ
z posiedzenia Komisji Artystycznej Kaziuka Suwalskiego 2011
Komisja Artystyczna w składzie:
- dr hab. Zbigniew Przerembski - Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie; etnomuzykolog;
- dr Gustaw Juzala – Instytut Etnologii i Archeologii Polskiej Akademii Nauk w Krakowie; etnomuzykolog;
po przesłuchaniu i obejrzeniu w dniu 6 marca 2011 19 zespołów śpiewaczych, 12 solistów śpiewaków i instrumentalistów, 3 kapel oraz 6 wykonawców w kategorii Mistrz – Uczeń („Duży – Mały”) – podjęło następujące ustalenia:
Przyjmując kryteria merytoryczno –kulturowe, a także ograniczenia wynikające z regulaminu kazimierskich festiwali – Komisja Artystyczna sugeruje, aby na tegorocznym Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu nad Wisłą (2011) region Suwalszczyzna reprezentowany był przez następujących wykonawców:
-w kategorii zespołów (seniorów):
- zespół „Rospuda” z Filipowa;
- w nowej kategorii zespołów (seniorów młodszych):
- zespół „Młode Jezioranki” z Wiżajn;
-w kategorii solistów (seniorów):
- śpiewaczka Ewa Kuprewicz z Jeleniewa;
-w kategorii „Mistrz – Uczeń”:
-Damian Balcer (lat 10) z mistrzynią Anną Kowalewską z Wiżajn;
-Anna Chmielewska (lat 10) z mistrzynią Janiną Chmielewską z Przerośli
Komisja Artystyczna sugeruje, aby na pozostałych festiwalach makroregionalnych, ogólnopolskich i międzynarodowych Suwalszczyznę (w sezonie 2011) reprezentowały zespoły: „Jezioranki” z Wiżajn”, „Lipsk” z Lipska, śpiewaczka Teresa Barszczewska z Zajączkowa oraz uczestnicy 44 Festiwalu w Kazimierzu nad Wisłą.
Komisja (po uważnym wysłuchaniu dzisiejszych prezentacji festiwalowych) z całą mocą zaleca konieczne zintensyfikowanie opieki i doradztwa merytorycznego nad funkcjonującymi na terenie Suwalszczyzny zespołami folklorystycznymi. Doradztwo zaledwie incydentalne, nieregularne -zagraża trwałości i wiarygodności tutejszego regionu kulturowego oraz uniemożliwia rozwój ludowych zespołów Suwalszczyzny.
Zachowanie ciągłości kulturowej tradycji regionalnych jest fundamentem ratyfikowanej w grudniu 2010r. przez Polskę Konwencji UNESCO „O ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego”. Przygotowywane obecnie regulacje prawne zobowiążą jeszcze w bieżącym roku lokalne samorządy i ich instytucje kultury do sprawowania rzeczywistej opieki nad własną tradycją, co zdecydowanie poprawi skuteczność pomocy świadczonej społecznikom chroniącym miejscową kulturę.
Członkowie Komisji Artystycznej (odwołując się do swych wcześniejszych doświadczeń badawczych na terenie Suwalszczyzny i sąsiednich regionów kulturowych) –postulują ciągłą terenową penetrację regionu przez ROKiS w celu wyszukiwania i promowania nieznanych do tej pory śpiewaków i muzykantów (szczególnie z tych gmin, z których od lat nie pojawił się na przeglądach żaden zespół czy solista).
Komisja postuluje przywrócenie – począwszy od najbliższego, lipcowego jarmarku folkloru Suwalszczyzny, trzyosobowego etnomuzykologicznego składu jurorskiego. Ukształtowane przez jedenaście lat (1999-2009) doroczne zewnętrzne jurorskie konsultacje etnomuzyczne są gwarantem wiarygodności oceny m. in. dla organizatorów ogólnopolskich konkursów folklorystycznych oraz wsparciem dla działań chroniących lokalną ciągłość wiarygodnego, wielokulturowego folkloru Suwalszczyzny.
Komisja widzi możliwość kontynuowania ścisłej (i tak efektywnej przed laty) współpracy ROKiS-u z Instytutem Sztuki Polskiej Akademii Nauk oraz polskimi i litewskimi uczelnianymi instytutami muzykologii w podejmowaniu terenowych prac dokumentacyjno –badawczych na kulturowym obszarze Euroregionu Niemen.
Komisja Artystyczna wyraża uznanie dla wszystkich uczestników Jarmarku: śpiewaczek i śpiewaków ludowych, zespołów śpiewaczych i kapel.
Ich działalność podtrzymuje istnienie szczególnie ważnego na terenie Polski – wielokulturowego folkloru Suwalszczyzny. Bardzo nas cieszy udział dzieci i młodzieży w kultywowaniu folkloru własnego regionu.
Komisja Artystyczna składa także gratulacje tegorocznym laureatom Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu, którzy wiarygodnie i z sukcesami reprezentowali Suwalszczyznę na tym najważniejszym w Polsce konkursie autentycznego folkloru.
Komisja Artystyczna wyraża uznanie pracownikom Regionalnego Ośrodka Kultury i Sztuki w Suwałkach za sprawne przeprowadzenie tegorocznego przeglądu muzyki ludowej, który jest jednym z najistotniejszych merytorycznie przeglądów folklorystycznych północno-wschodniej Polski.
/podpisy jury/
„Kaziuk Suwalski, czyli jarmark odpustowy w nowomiejskich realiach”
wywiódł się ze wspólnej tradycji uczczenia świętego Kazimierza- patrona Wielkiego Księstwa Litewskiego (Suwalszczyzna do 1795 r. była jego częścią).Podobnie jak w Wilnie — gdzie główny historyczny jarmark funkcjonuje od ponad 400 lat obok kościoła św. Kazimierza - również w Suwałkach, w nowej dzielnicy, przy parafii pod wezwaniem św. Kazimierza Królewicza organizowany jest wspólnie przez ROKiS i parafię ów „jarmark odpustowy w nowomiejskich realiach”.
ROKiS stara się, aby — podobnie jak pierwowzorny Kaziuk wileński —suwalski nawiązywał do historycznej ciągłości kulturowej uczczenia św. Kazimierza. Gdy odpust kazimierski przypada jeszcze w karnawale —impreza ma charakter ludyczny; gdy w Wielkim Poście — refleksyjny.
Na kiermaszu — czyli odpustowym jarmarku na sąsiedniej ulicy Patli — można będzie kupić rękodzieło ludowe zarówno z Suwalszczyzny, jak i od twórców z terenu Litwy, specjalnie na ten dzień zapraszanych do Suwałk. Suwalczanie cenią sobie możliwość zakupu zarówno tutejszych pisanek, palm czy dawniejszych zabawek ludowych, jak i kaziukowych serc z piernika, podwileńskich palm czy obwarzanek prawie smorgońskich”. W trakcie każdego suwalskiego Kaziuka prezentowane są także pokazy dawnego rzemiosła ludowego.